Slaap in Nederland: de cijfers

Hoeveel Nederlanders slapen slecht? Stijgen de cijfers? En wat zijn de gevolgen? Op deze pagina verzamelen we alle beschikbare cijfers over slaap in Nederland — van het CBS, RIVM, de Hersenstichting en wetenschappelijk onderzoek. Elke claim is voorzien van een bronvermelding.

Hoeveel Nederlanders hebben slaapproblemen?

Volgens het RIVM (VZinfo.nl) heeft 26% van de Nederlanders van 12 jaar en ouder slaapproblemen. Dat is meer dan 1 op de 4. Er is een duidelijk verschil tussen mannen en vrouwen: bij vrouwen is het percentage 31%, bij mannen 21%.

Het CBS meldde in 2018 al dat 1 op de 5 Nederlanders slaapproblemen heeft. Sindsdien is dat percentage gestegen. Volgens VZinfo.nl zijn slaapproblemen tussen 2017 en 2024 significant toegenomen in alle leeftijdsgroepen.

De Hersenstichting rapporteert in haar onderzoek "Hoe slaapt Nederland?" dat 63% van de Nederlanders niet positief is over de eigen slaapkwaliteit. Bijna de helft (49%) wordt regelmatig 's nachts wakker.

Jongeren slapen steeds slechter

Een van de meest opvallende trends is de verslechtering van de slaap onder jongeren. Het CBS publiceerde in november 2023 cijfers waaruit blijkt dat 22% van de jongeren tussen 12 en 25 jaar in 2022 slaapproblemen had. In 2017 was dat nog 14% — een stijging van 57% in vijf jaar.

Ook bij jongeren is er een genderverschil: 20% van de meisjes rapporteerde slaapproblemen tegenover 14% van de jongens. De toename hangt samen met een bredere stijging van psychische klachten onder jongeren, aldus het CBS.

Insomnie: de diagnose achter de cijfers

Slaapproblemen ervaren is niet hetzelfde als een klinische diagnose. Het epidemiologisch onderzoek van Kerkhof (2017), gepubliceerd in Sleep Medicine, bracht de slaapgezondheid van de Nederlandse bevolking in kaart. Conclusie: 8,2% heeft klinische insomnie — een slaapstoornis die gepaard gaat met langdurige moeite met inslapen of doorslapen, met gevolgen overdag.

Daarnaast laat een grote internationale meta-analyse van Chaput et al. (2020), gebaseerd op data van 1,1 miljoen mensen, zien dat 13,3% een slechte slaapkwaliteit rapporteert en 6,5% minder dan 6 uur per nacht slaapt.

Slaap en de gevolgen

Slaapproblemen zijn niet alleen vervelend — ze hebben meetbare gevolgen voor gezondheid en levensverwachting.

Een groot onderzoek onder 60.000 deelnemers uit de UK Biobank (Windred et al., 2024) toonde aan dat slaapregelmaat een sterkere voorspeller is van sterfte dan slaapduur. De meest regelmatige slapers hadden 20 tot 48% lager risico op overlijden door alle oorzaken, ongeacht hoeveel uren ze sliepen.

De Hersenstichting wijst er daarnaast op dat ondanks kennis over slaaphygiëne, weinig Nederlanders die kennis toepassen: slechts 6% vermijdt schermen in bed, 34% vermijdt cafeïne voor het slapen en 32% vermijdt alcohol in de avond. (Bron: Hersenstichting)

Wat kun je eraan doen?

De cijfers zijn duidelijk. Maar wat kun je er concreet aan doen? Op BesteSlaapAdvies verzamelen we bewezen methoden om je slaap te verbeteren:

• Slaaphygiëne — De 12 basisregels voor betere slaap, van slaapkamertemperatuur tot schermlicht.
• Avondroutine — Een vaste routine die je lichaam voorbereidt op slaap.
• Slaapritme herstellen — 5 stappen om een verstoord slaapritme te resetten.
• Wanneer naar een slaapkliniek? — Bij welke klachten is professionele hulp nodig?
• Slaapsupplementen vergelijken — Onafhankelijke vergelijkingen van melatonine, magnesium en meer.

Veelgestelde vragen

Hoeveel Nederlanders hebben slaapproblemen?

Volgens het RIVM (VZinfo.nl) heeft 26% van de Nederlanders van 12 jaar en ouder slaapproblemen. Dat komt neer op meer dan 1 op 4. Vrouwen zijn vaker getroffen (31%) dan mannen (21%). Het CBS meldde eerder dat 1 op de 5 Nederlanders slaapproblemen heeft.

Nemen slaapproblemen in Nederland toe?

Ja. Volgens VZinfo.nl (RIVM) zijn slaapproblemen tussen 2017 en 2024 significant toegenomen in alle leeftijdsgroepen. Onder jongeren van 12 tot 25 jaar steeg het percentage van 14% in 2017 naar 22% in 2022 — een toename van 57%. (Bron: CBS)

Hoeveel Nederlanders hebben insomnie?

Volgens een epidemiologisch onderzoek uit 2017 (Kerkhof, Sleep Medicine) heeft 8,2% van de Nederlandse bevolking klinische insomnie. Daarnaast rapporteert 13,3% van de bevolking een slechte slaapkwaliteit, volgens een meta-analyse van Chaput et al. (2020).